οι πεδιάδες της Ελλάδας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14ο

Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:

_ να εντοπίζετε στο γεωμορφολογικό χάρτη της

Ελλάδας τις πεδιάδες και να τις ονομάζετε

_ σε ποιο γεωγραφικό διαμέρισμα είναι η κάθε  πεδιάδα

Το Υπουργείο Αγροτικής Παραγωγής και Τροφίμων μάς πληροφορεί ότι οι λιγοστές μεγάλες ελληνικές πεδιάδες είναι:

Θεσσαλονίκης – Γιαννιτσών, Θεσσαλίας,

Ξάνθης – Κομοτηνής, Έβρου, Σερρών, Δράμας, Ηλείας, Κωπαΐδας

Οι κυριότερες πεδιάδες της Ελλάδας είναι δύο. Η μεγαλύτερη είναι αυτή που απλώνεται στην περιοχή Θεσσαλονίκης-Γιαννιτσών και φθάνει μέχρι τη θάλασσα του Θερμαϊκού κόλπου. Είναι μια παράλια πεδιάδα. Είναι εύφορη, παράγει πολλά προϊόντα και οι αγρότες ασχολούνται αποκλειστικά με την καλλιέργεια της γης. Οι μεγάλοι ποταμοί που διασχίζουν την πεδιάδα, ο Αλιάκμονας, ο Αξιός, ο Λουδίας και ο Γαλλικός, την ποτίζουν και μεταφέροντας εύφορες ύλες την κάνουν περισσότερο παραγωγική.

Η δεύτερη μεγάλη πεδιάδα είναι η Θεσσαλική. Είναι μια εύφορη πεδινή έκταση, που περιβάλλεται από βουνά και αρδεύεται από τον Πηνειό ποταμό. Ο Πηνειός περνώντας μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών εκβάλλει στο  Αιγαίο. Η Θεσσαλική πεδιάδα χαρακτηρίζεται ως ηπειρωτική ή εσωτερική.

Η πεδιάδα του Έβρου

Αρκετά μεγάλη είναι και η πεδιάδα της Θράκης που απλώνεται στην περιοχή της Κομοτηνής και της Ξάνθης, ενώ μικρότερες υπάρχουν στην Πελοπόννησο, στη Στερεά Ελλάδα και στην Κρήτη.

 Μικρές πεδιάδες έχουν σχηματιστεί επίσης πάνω σε βουνά και λέγονται οροπέδια. Σημαντικότερα οροπέδια είναι της Τρίπολης στην Πελοπόννησο και του Λασιθίου στην Κρήτη.

Το οροπέδιο του Λασιθίου

Σε πολλά μέρη της πατρίδας μας μπορούμε να δούμε μαγευτικές περιοχές που απλώνονται ανάμεσα σε βουνά και τις διασχίζει ένας ποταμός. Εκεί συναντά κανείς καταπράσινα τοπία, όπου η φύση προσφέρει μοναδικές εμπειρίες. Είναι οι κοιλάδες.

Γνωστές κοιλάδες: 

Τεμπών (Θεσσαλία),   Αλφειού (Πελοπόννησος), Ευρώτα (Πελοπόννησος),   Καλαμά (Ήπειρος)

Κοιλάδα των Τεμπών

για το σπίτι:
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες πεδιάδες της Ελλάδας;

Τι γνωρίζετε για την πεδιάδα Θεσσαλονίκης-Γιαννιτσών και τι για τη Θεσσαλική πεδιάδα; 

Ποιες είναι οι πιο γνωστές κοιλάδες της Ελλάδας και σε ποιο γεωγραφικό διαμέρισμα βρίσκονται;

Γεωγραφικό γλωσσάριο

Ηπειρωτική πεδιάδα: η πεδιάδα που περιβάλλεται από βουνά

Κοιλάδα: στενό κομμάτι πεδινού εδάφους ανάμεσα σε δυο βουνά, που συνήθως το διασχίζει ένα ποτάμι

Οροπέδιο: πεδινή έκταση πάνω σε βουνό

Παράλια πεδιάδα: η πεδιάδα που είναι ανοιχτή στη θάλασσα

 http://www.purposegames.com/game/plain-places-greece-quiz

Έχει κι η Κως βουνά!!!

Πατήστε εδώ.

συνθέτω παράγραφο

Να γράψετε μια παράγραφο με θέμα "Μια μέρα αδιάβαστος/η στο σχολείο".

Να χρησιμοποιήσετε όσο το δυνατόν περισσότερους κειμενικούς δείκτες (Βιβλίο Γραμματικής, σελ. 27)

σύγκριση κλασμάτων

Σύγκριση κλασμάτων 

Ανάμεσα σε δύο ομώνυμα κλάσματα μεγαλύτερο είναι εκείνο που έχει το μεγαλύτερο αριθμητή.


             5/8 > 3/8

Ανάμεσα σε δυο ετερώνυμα κλάσματα που έχουν τον ίδιο αριθμητή, μεγαλύτερο είναι εκείνο με το μικρότερο παρονομαστή.

                    3/8 < 3/6

Όταν τα κλάματα δεν είναι ούτε ομώνυμα ούτε έχουν τον ίδιο αριθμητή, πώς τα συγκρίνω;

Τα μετατρέπω πρώτα σε ομώνυμα και ύστερα τα συγκρίνω.

παίζω δελφινομαχίες

http://www.skoool.gr/content/los/maths/06_Sigrisi_Klasmatwn/launch.html

για το σπίτι

Να συγκρίνετε τα παρακάτω κλάσματα

3/7 και 4/7

5/8 και 3/8

2/3 και 2/5

11/15 και 11/7

3/7 και 1/2

6/9 και 2/3

15/20 και 5/8

Να διαβάσετε ξανά πώς μετατρέπουμε καταχρηστικά κλάσματα σε μεικτούς αριθμούς και το αντίστροφο.

Ύστερα να κάνετε τις αντίστοιχες μετατροπές:

2 1/2, 5 1/7, 3 3/4

17/8, 24/5, 47/12

το πεπτικό σύστημα του ανθρώπου

ΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Το πεπτικό σύστημα του ανθρώπου αποτελείται από:
έναν ανοιχτό σωλήνα που ονομάζεται πεπτικός (ή γαστρεντερικός) σωλήνας
τους προσαρτημένους αδένες (σιελογόνοι αδένες, συκώτι και πάγκρεας).

Συνηθίζουμε να λέμε μεταφορικά «με πίκρανες» σε κάποιον που μας στενοχώρησε. Στην πραγματικότητα, αυτό μπορεί να είναι κυριολεξία. Όταν στεναχωρηθούμε, είναι δυνατόν να μεταβληθεί η λειτουργία ορισμένων αδένων του οργανισμού μας, μεταξύ των οποίων είναι και οι σιελογόνοι αδένες. Στο σάλιο περιέχεται αμυλάση, ένα ένζυμο που διασπά το άμυλο των τροφών σε απλούστερα σάκχαρα, τα οποία δίνουν τη γλυκιά γεύση. Αν για κάποιο λόγο στενοχωρηθούμε, μπορεί να ανασταλεί η παραγωγή της αμυλάσης. Στην περίπτωση αυτή, τροφές πλούσιες σε άμυλο – όπως το ψωμί –, που διαφορετικά θα είχαν γλυκιά γεύση, είναι δυνατόν να μας φαίνονται πικρές.


http://www.purposegames.com/game/6b210ff162

για το σπίτι:
Ποια είναι τα όργανα του πεπτικού συστήματος και ποια η λειτουργία του καθενός;

τα βουνά της Ελλάδας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13ο

Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:

_ ποια είναι τα μεγαλύτερα βουνά και οι οροσειρές της Ελλάδας

Το μεγαλύτερο μέρος της χώρας μας είναι ορεινό. Βουνά μικρά και μεγάλα καλύπτουν το 80% του εδάφους της. Αν παρατηρήσουμε το γεωμορφολογικό χάρτη της χώρας μας , θα δούμε ότι τα βουνά της σχηματίζουν το γράμμα Γ, όπου η οριζόντια γραμμή χαράζεται από την οροσειρά της Ροδόπης και η κατακόρυφη από την οροσειρά της Πίνδου.

Η οροσειρά της Πίνδου έχει ψηλότερη κορυφή τον Σμόλικα (2.637 μ.) και αφού διασχίσει την Ήπειρο και τη Στερεά Ελλάδα, στη συνέχεια της σχηματίζει το Παναχαϊκό όρος, τον Ερύμανθο, το Μαίναλο, τον Παρνασσό, τον Ταΰγετο στην Πελοπόννησο, καθώς επίσης τα Λευκά Όρη και την Ίδη στην Κρήτη.

Οι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι η οροσειρά της Πίνδου είναι συνέχεια των Διναρικών Άλπεων, που βρίσκονται στην Κροατία.

Μεγαλύτερα βουνά	Ύψος	Διαμέρισμα
Όλυμπος	2.917	Θεσσαλία
Σμόλικας	2.637	Ήπειρος - Μακεδονία
Βόρας (Καϊμακτσαλάν)	2.524	Μακεδονία
Γράμμος	2.520	Ήπειρος
Γκιώνα	2.510	Στερεά Ελλάδα
Τύμφη (Γκαμήλα)	2.497	Ήπειρος
Αθαμανικά Όρη (Τζουμέρκα)	2.469	Ήπειρος
Παρνασσός	2.457	Στερεά Ελλάδα
Ίδη (Ψηλορείτης)	2.456	Κρήτη
Λευκά Όρη	2.452	Κρήτη
Βαρδούσια	2.437	Στερεά Ελλάδα
Ταΰγετος	2.407	Πελοπόννησος

Όλα τα βουνά μαζί, μικρά και μεγάλα, αποτελούν ένα μεγάλο μέρος του κατακόρυφου διαμελισμού της χώρας μας. Αρκετά από αυτά έχουν άγριες κι απότομες πλαγιές, βαθιά φαράγγια και κοιλάδες που σχηματίζονται ανάμεσα τους και είναι τοπία, στα οποία πολύ δύσκολα πλησιάζει ο άνθρωπος. Τα περισσότερα βουνά έχουν κατεύθυνση από τα βορειοδυτικά προς τα νοτιοανατολικά.

Πολλές φορές οι οροσειρές αποτελούν φυσικό σύνορο περιοχών ή κρατών. Η οροσειρά της Ροδόπης αποτελεί το βόρειο φυσικό σύνορο της χώρας μας με τη Βουλγαρία. Απλώνεται στις βόρειες περιοχές της Θράκης και οι πιο γνωστές κορυφές της είναι το βουνό Φαλακρό (2.111 μ.) και ο Όρβηλος (2.272 μ.).

Παρακολουθήστε ένα ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ για τον Όλυμπο πατώντας εδώ.

http://www.purposegames.com/game/135b11cf0c

για το σπίτι

Ποια είναι τα ψηλότερα βουνά της Ελλάδας και σε ποιο γεωγραφικό διαμέρισμα ανήκουν;
Ποιες είναι οι δύο μεγάλες οροσειρές της Ελλάδας;

Γεωγραφικό γλωσσάριο
Κατακόρυφος διαμελισμός: οι οροσειρές, τα βουνά, οι πεδιάδες, οι κοιλάδες, τα φαράγγια κ.λπ. μιας περιοχής 

Οροσειρά: σύνολο διαδοχικών βουνών 

Φαράγγι: βαθιά και απόκρημνη χαράδρα 

Ακτύπη...τα γενέθλια

για το σπίτι

ΒΜ (σελ. 84, 85 και 86 - οι ασκήσεις 3 και 4)

ομώνυμα και ετερώνυμα κλάσματα

Ομώνυμα λέγονται τα κλάσματα που έχουν τον ίδιο παρονομαστή. (π.χ.  2/5 και 4/5)

Ετερώνυμα λέγονται τα κλάσματα που έχουν διαφορετικό παρονομαστή. (π.χ. 5/7 και 4/9)

Πώς μετατρέπουμε ετερώνυμα κλάσματα σε ομώνυμα;
Βρίσκω το Ελάχιστο Κοινό Πολλαπλάσιο (ΕΚΠ) των παρονομαστών.
π.χ. το ΕΚΠ του 5 και του 4 είναι το 20.
Γράφω στο «καπελάκι» πάνω από τον αριθμητή του κλάσματος πόσες φορές χωράει ο παρονομαστής του στο ΕΚΠ. 
Το 5 (ο παρονομαστής του πρώτου κλάσματος) χωράει στο 20 4 φορές και το 4 (ο παρονομαστής του δεύτερου κλάσματος)στο 20 5 φορές.

 


Πολλαπλασιάζω και τους δύο όρους του κλάσματος (αριθμητή και παρονομαστή) με τον αριθμό που είναι στο «καπελάκι». 
(Το 2/5 είναι ισοδύναμο με το 8/20 και το 3/4 ισοδύναμο με το 15/20, αφού πολλαπλασιάσαμε τους όρους των αρχικών κλασμάτων με τον ίδιο αριθμό.)
Τα κλάσματα που προκύπτουν έχουν τον ίδιο παρονομαστή, δηλαδή είναι ομώνυμα.

για το σπίτι

Να μετατρέψετε τα ετερώνυμα κλάσματα σε ομώνυμα:
2/7 και 3/4
1/3 και 2/5
9/12 και 5/8

επανάληψη στα ισοδύναμα κλάσματα

Να ξέρετε πολύ καλά:

ποια κλάσματα λέγονται ισοδύναμα,

με ποιους τρόπους δημιουργούνται ισοδύναμα κλάσματα,

τι σημαίνει απλοποίηση του κλάσματος,

ποια κλάσματα λέγονται ανάγωγα.

Να υπολογίσετε με αναγωγή στη δεκαδική κλασματική μονάδα τα 7/10 του 600 και τα 45/100  του 1.500

Αν τα 6/10 ενός αριθμού είναι το 72, ποιος είναι ο αριθμός αυτός;

Να σχηματίσετε 5 ισοδύναμα κλάσματα με το 8/9.

Να απλοποιήσετε τα κλάσματα  18/45, 40/64 και 36/81 ώστε να γίνουν ανάγωγα.

άσκηση ορθογραφίας

Να διαβάσετε ξανά ώστε να μάθετε την ορθογραφία και τη σημασία των ομώνυμων και παρώνυμων λέξεων από το ΤΕ (σελ. 49, 50 και 51)

Η στάση του νίκα

Μια αναλυτική παρουσίαση της "στάσης του νίκα" από το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
http://constantinople.ehw.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaId=12494#chapter_0

για το σπίτι:
Να γράψετε την περίληψη του σημερινού μαθήματος.

ισοδύναμα κλάσματα

1
2


2
4



4
8

Τα κλάσματα που εκφράζουν την ίδια ποσότητα λέγονται ισοδύναμα κλάσματα.

Για να βρω ισοδύναμα ενός κλάσματος:
* πολλαπλασιάζω και τους 2 όρους με τον ίδιο αριθμό, και   φτιάχνω ισοδύναμα κλάσματα με μεγαλύτερους όρους.

* διαιρώ και τους 2 όρους του με τον ίδιο αριθμό και φτιάχνω ισοδύναμα κλάσματα με μικρότερους όρους (απλοποίηση)

Το κλάσμα που δεν απλοποιείται άλλο (δηλ. δεν υπάρχει κοινός διαιρέτης αριθμητή και παρονομαστή) λέγεται ανάγωγο.

Αν δύο κλάσματα είναι ισοδύναμα τότε τα “χιαστί γινόμενα” τους είναι ίσα.

1 • 6 = 6

3 • 2 = 6

για το σπίτι:

Να φτιάξετε 5 ισοδύναμα κλάσματα με το 4/7, πολλαπλασιάζοντας διαδοχικά τον αριθμητή και τον παρονομαστή του με το 2, 3, 4 και 5

Να απλοποιήσετε τα κλάσματα 15/18, 9/12, 27/81 έτσι ώστε να γίνουν ανάγωγα.

Να ελέγξετε αν τα παρακάτω κλάσματα είναι ισοδύναμα:

5/6 και 10/12, 7/8 και 21/24, 6/7 και 12/15

(θα σας βοηθήσουν τα "χιαστί γινόμενα")

χρήσιμες διευθύνσεις
http://www.wmnet.org.uk/wmnet/custom/files_uploaded/uploaded_resources/851/Fractionsv2.swf
http://www.interactivestuff.org/sums4fun/efrac1.html
http://users.sch.gr/salnk/didaskalia/fract_c/fract_c_isodynama.htm

Εγώ κι εσύ μαζί

Στίχοι: Τζίμης Πανούσης
Μουσική: Randy Newman
Πρώτη εκτέλεση: Αλκίνοος Ιωαννίδης & Τζίμης Πανούσης 

οι παραθαλάσσιοι οικισμοί της Ελλάδας

Κεφάλαιο 12ο

 Οι παραθαλάσσιοι οικισμοί της Ελλάδας

 Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε

 _ για τις μεγάλες ελληνικές πόλεις-λιμάνια

 _ ποιοι παράγοντες βοήθησαν στην ανάπτυξή τους

Η χώρα μας στο μεγαλύτερο μέρος της βρέχεται από θάλασσα και γι' αυτό από τους αρχαίους χρόνους η ζωή των Ελλήνων είναι δεμένη με αυτήν. Προτιμούσαν να ιδρύουν τις πόλεις τους στα παράλια, ώστε να μπορούν να αναπτύσσουν το εμπόριο και την επικοινωνία με τους άλλους λαούς. 

Έτσι πολλές και μεγάλες πόλεις, τα λιμάνια της χώρας μας, παρουσιάζουν αξιόλογη οικονομική ανάπτυξη. Σ’ αυτό βοήθησαν και οι ήπιες κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στις παραθαλάσσιες περιοχές.

Πόλεις και επίνεια* 

Αθήνα               ’   Πειραιάς

Σπάρτη             ’   Γύθειο

Θήβα                ’   Αυλίδα

Λαμία                ’   Στυλίδα

Κνωσός             ’   Ηράκλεια

Άμφισσα            ’   Ιτέα

*Επίνειο: λιμάνι που εξυπηρετεί τις ανάγκες μιας ηπειρωτικής πόλης (θαλάσσιες συγκοινωνίες, μεταφορές κτλ.)

Οι μεγαλύτερες πόλεις της χώρας

Πόλη                     Πληθυσμός

Αθήνα                    3.074.160

Θεσσαλονίκη         819.770

Πάτρα                    214.580

Ηράκλειο               173.450

Λάρισα                  163.380

Βόλος                    144.420

Ιωάννινα                111.740

Χανιά                     108.310

Χαλκίδα                 102.420

Ώρα για παιχνίδι!!! Κάντε κλικ εδώ.

2ο κριτήριο αξιολόγησης στη γεωγραφία

Να συμπληρώσετε τις παρακάτω προτάσεις:

Η πατρίδα μας είναι μία χερσόνησος περιτριγυρισμένη από μικρά και μεγάλα νησιά. Ο μακρόστενος κορμός της χερσονήσου αποτελεί την ______________ Ελλάδα, ενώ το σύνολο των νησιών τη ______________ Ελλάδα.

Η Ελλάδα είναι ένα κομμάτι της Ευρώπης, αφού βρίσκεται στο __________________ άκρο της και θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι το ακρωτήριο της ___________________ χερσονήσου.  Ανατολικά, δυτικά και νότια βρέχεται από τη _______________ θάλασσα, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στην Ευρώπη και στην ________________.

Η χώρα μας βρέχεται από το _______________, το ________________ και το ______________ πέλαγος.

Οι κάτοικοι της νησιωτικής Ελλάδας έδωσαν διαφορετικά ονόματα σε τμήματα του Αιγαίου θέλοντας ίσως να μιλήσουν για τη δική τους θάλασσα, τη θάλασσα που έβρεχε τα νησιά τους. Έτσι έχουμε το ________________, το _______________, το ______________, το ________________ και το _________________ πέλαγος.

Σε ποιο νησιωτικό σύμπλεγμα ανήκουν τα παρακάτω νησιά;

Κεφαλονιά      ____________________   

Κέρκυρα         ____________________                      

Λέσβος           ____________________               

Ρόδος             ____________________                 

Χίος                ____________________

Σάμος             ____________________

Λήμνος           ____________________

Νάξος             ____________________                  

Να συμπληρώσετε τα κενά:

________________: το άκρο ενός τμήματος της ξηράς που εισχωρεί μέσα στη θάλασσα

_____________: μεγάλο τεχνητό κανάλι που ενώνει δύο θάλασσες ή λίμνες ή ποταμούς

_______________: στενή λωρίδα ξηράς που ενώνει δύο στεριές και χωρίζει δύο θάλασσες

________________: τμήμα θάλασσας που εισχωρεί μέσα στην ξηρά

___________: μικρός σε έκταση κόλπος

______________: ένα κομμάτι θάλασσας που χωρίζει δύο ξηρές και ενώνει δύο θάλασσες

  

Γράψτε «Σ» για τη σωστή και «Λ» για τη λανθασμένη πρόταση:

Το Αιγαίο πέλαγος απλώνεται ανάμεσα στις ακτές της Ελλάδας και της Ιταλίας.
Το Καρπάθιο πέλαγος βρέχει το νησί Κέρκυρα.
Τα Επτάνησα είναι νησιά του Ιονίου πελάγους.
Στα νότια του Ιονίου πελάγους βρίσκεται το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου.
Στις Σποράδες ανήκει και η Μύκονος.
Νησιωτικό σύμπλεγμα είναι ομάδα μικρών και μεγάλων νησιών σε μια θαλάσσια περιοχή.
Το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκανήσων είναι η Ρόδος.

Να συμπληρώσετε τα κενά και να γράψετε στις παρενθέσεις τον αντίστοιχο αριθμό.

Τα κυριότερα νησιωτικά συμπλέγματα της Ελλάδας είναι: οι _____________(…), οι ________________(…), τα _______________(…), τα ___________________(…) και τα νησιά του ________________   ____________(…).