ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ

 

Στον Νικηφόρο Βρεττάκο αποφάσισε να αφιερώσει τον φετινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης (21 Μαρτίου) το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, με αφορμή την συμπλήρωση ενός αιώνα από την γέννηση του ποιητή.

                    
Καλαίσθητες αφίσες με στίχους του Νικηφόρου Βρεττάκου θα πλημμυρίσουν εντός των ημερών τους σταθμούς του μετρό, του ηλεκτρικού και του τραμ, φέρνοντας κοντά στο επιβατικό κοινό τον λόγο του ποιητή της «ελεύθερης φαντασίας».

                                             

Στο πλαίσιο της καθιερωμένης ποιητικής καμπάνιας σε μέσα μαζικής μεταφοράς και με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του σπουδαίου ποιητή, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) αποφάσισε να αφιερώσει τον φετινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης στον Νικηφόρο Βρεττάκο και το έργο του. Ένα έργο που χαρακτηρίζεται από τον επίκαιρο και επιδραστικό του λόγο, με αδιάλειπτη παρουσία στην πνευματική ζωή, που διαβάζεται και εκτιμάται από τις νεότερες γενιές.

πηγή: www.ethnos.gr

Η ποίηση Ο,τι μπόρεσα να διασώσω (στον κόσμο που πήγα) το διέσωσα, θάλασσα Η ψυχή μου ένα σμήνος μυριάδων πουλιών που τ’ αλώνιζε η θύελλα. Οσα διασώθηκαν βρήκαν το δέντρο τους. Φτερούγισαν κ’ έμειναν Μέσα στις λέξεις. Νικηφόρος Βρεττάκος

Μπουμπουλίνα (ιστορική γραμμή)

Ιωάννα

Ιουστινιανός (ιστορική γραμμή)

Τάσος

Στην αγορά

Το ένα κιλό κρεμμύδια κοστίζει 1,90 ευρώ.
Πόσο κοστίζουν: 

α)τα 100 γραμμάρια;
β)τα 10 κιλά;

Το ένα κιλό ντοματάκια κοστίζει 3,20 ευρώ.

 Πόσο κοστίζουν: 

α)τα 100 γραμμάρια;
β)τα 10 κιλά;
γ)τα 2,5 κιλά;


Το ένα κιλό μελιτζάνες κοστίζει 3,40 ευρώ.
Πόσο κοστίζουν: 
α)τα 100 γραμμάρια;
β)τα 10 κιλά;
γ)το 1,5 κιλό;


Το ένα κιλό γραβιέρα κοστίζει 8,20 ευρώ.
Πόσο κοστίζει το 1/4 του κιλού;


Αν τα 2 κιλά κιμά κοστίζουν 17,20 ευρώ, πόσο στοιχίζουν τα 3/4 του κιλού;

28. Το Κράτος αντιμετωπίζει μεγάλα εσωτερικά προβλήματα

Στα τελευταία χρόνια της Μακεδονικής Δυναστείας το βυζαντινό κράτος κυβέρνησαν αυτοκράτορες, που με τις λαθεμένες ενέργειές τους έβλαψαν την αυτοκρατορία και το οδήγησαν σε παρακμή. 
                                                             

            Κωνσταντίνος Η' ο Πορφυρογέννητος 

                                                       

Η Αυτοκράτειρα Ζωή 

                                                                  

Μιχαήλ Δ' Παφλαγόνας

 

Μωσαϊκό από την Αγία Σοφία με τον Κωνσταντίνο Θ΄ και την Αυτοκράτειρα Ζωή 

Οι αυτοκράτορες αυτοί πήραν το μέρος των πλούσιων αξιωματούχων της πρωτεύουσας και των «δυνατών» των επαρχιών, οι οποίοι δυσανασχετούσαν για τα μέτρα των προηγούμενων αυτοκρατόρων. Με νέα νομοθετικά μέτρα:
—Κατάργησαν το νόμο του «Αλληλέγγυου» (το 1028 ο αυτοκράτορας Ρωμανός Γ΄ Αργυρός) και άλλες διατάξεις, που προστάτευαν τους μικρούς καλλιεργητές από τους δυνατούς και τους εισπράκτορες των φόρων.
—Σταμάτησαν να δίνουν κλήρο γης (στρατιωτόπι) στους ακρίτες των συνόρων και επέτρεψαν και σ’ αυτούς που είχαν από πριν να τον πουλούν σε δυνατούς και σε υπερέχοντες. 

Βυζαντινοί φρουροί των συνόρων.

 Οι φρουρές αυτές στα χρόνια της παρακμής αποδιοργανώθηκαν

(μικρογραφία χειρογράφου, Ι.Μ. Βατοπεδίου, Άγιο Όρος)

Έβαλαν ξένους μισθοφόρους στη θέση και των βυζαντινών στρατιωτών, θεωρώντας ότι αυτοί στοιχίζανε λιγότερα χρήματα στο κράτος. 

 

Βάραγγοι 10ου αιώνα 

Τα μέτρα αυτά προκάλεσαν αναταραχή στην αυτοκρατορία και δημιούργησαν πολλά εσωτερικά προβλήματα στο κράτος. Οι αγροτικοί πληθυσμοί των επαρχιών έμεναν ξανά απροστάτευτοι στα χέρια των δυνατών και των φορολόγων.

φορολόγος: ο εισπράκτορας των κρατικών φόρων

Βυζαντινός φορολόγος εισπράττει χρήματα από τους οφειλέτες. 

(Μικρογραφία από βυζαντινό χειρόγραφο, Ι.Μ. Αγ. Αικατερίνης, Σινά)

Αυτό τους έκανε να αποξενωθούν από την πρωτεύουσα και να νιώθουν τους κατοίκους της εχθρούς και αντιπάλους.
Σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση βρέθηκαν και οι κάτοικοι των ακριτικών περιοχών, που δεν μπορούσαν πλέον να καταταγούν στο στρατό ως ακρίτες. Τα κτήματά τους, που ως τότε ήταν αφορολόγητα, μπήκαν σε φορολογία και κινδύνευαν να τα χάσουν ή να γίνουν δουλοπάροικοι των δυνατών για τα χρέη τους. Γι’ αυτό πολλοί τα πουλούσαν, εξαγόραζαν τη στρατιωτική τους θητεία και αναζητούσαν καλύτερη τύχη στις πόλεις.
Σε κακή κατάσταση όμως βρέθηκαν και τα οικονομικά του κράτους. Τα κρατικά έσοδα είχαν περιοριστεί και τα έξοδα πολλαπλασιάζονταν. Οι δαπάνες για τη συντήρηση του εμπορικού και του πολεμικού στόλου θεωρήθηκαν μεγάλες. Γι’ αυτό τα καράβια παραμελήθηκαν και το πολεμικό ναυτικό σιγά-σιγά εγκαταλείφθηκε. Η ασφάλεια του Βυζαντίου αλλά και η διακίνηση των προϊόντων ανατέθηκε με συνθήκη στους Βενετούς, στους οποίους δόθηκαν πολλά εμπορικά προνόμια. (το 1082, με αυτοκρατορικό χρυσόβουλο του Αλέξιου Κομνηνού)
Οι ενέργειες αυτές, αντί να βελτιώσουν τα έσοδα του κράτους, τα μείωσαν ακόμη περισσότερο. Οι ταπεινωτικές συνθήκες παραχώρησης προνομίων σε ξένους οδήγησαν το Βυζάντιο σε εξάρτηση από τις ναυτικές πόλεις της Ιταλίας και σε αδυναμία να αντιμετωπίσει τους νέους εχθρούς που απειλούσαν και παραβίαζαν τα σύνορά του. 

Τα βυζαντινά καράβια σταμάτησαν το εμπόριο, 

μετά την παραχώρηση προνομίων στους Βενετούς. 

(Μικρογραφία, Πατριαρχική βιβλιοθήκη Ιεροσολύμων)

Eρωτήσεις
Ποια ήταν τα νομοθετικά μέτρα που πήραν οι τελευταίοι Μακεδόνες αυτοκράτορες, τα οποία έβλαψαν την αυτοκρατορία;
Ποια προβλήματα δημιούργησαν τα μέτρα αυτά στο εσωτερικό της αυτοκρατορίας;
Για ποιο λόγο παραχωρήθηκαν εμπορικά προνόμια στους Βενετούς και ποιο ήταν το αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας;

21 Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού

Η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων εορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου. Καθιερώθηκε το 1966 από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών σε ανάμνηση ενός τραγικού συμβάντος, που συγκλόνισε την παγκόσμια κοινή γνώμη.
Στις 21 Μαρτίου του 1960 η αστυνομία της ρατσιστικής Νοτίου Αφρικής πυροβόλησε εν ψυχρώ κατά μιας διαδήλωσης φοιτητών στην πόλη Σάρπβιλ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 70 άνθρωποι. Οι νεαροί διαδηλωτές διαμαρτύρονταν ειρηνικά κατά των νόμων του Απαρτχάιντ, που είχε επιβάλλει το καθεστώς της λευκής μειοψηφίας στη χώρα, εφαρμόζοντας τη θεωρία της ανισότητας ανάμεσα στις φυλές.
Ο ΟΗΕ μάς καλεί αυτή τη μέρα να ενώσουμε τις φωνές μας για τα θύματα του ρατσισμού, των φυλετικών διακρίσεων, της ξενοφοβίας και της μισαλλοδοξίας.

πηγή: http://www.sansimera.gr/worldays/6 

Σήμερα, η λέξη ρατσισμός χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις πράξεις μιας ομάδας ανθρώπων εναντίον μίας άλλης ομάδας. Έτσι, οι ρατσιστές υποστηρίζουν την διαφορετικότητα των φυλών. Επίσης, οι φυλετικοί ρατσιστές θεωρούν μία συγκεκριμένη ομοιογενή ομάδα ανθρώπων ως ανώτερη, π.χ. θεωρούν τους "λευκούς" ανθρώπους ανώτερους από τους "μαύρους". Ο ρατσισμός θεωρείται παραβίαση του θεμελιώδους δικαιώματος του ανθρώπου στην ισότητα στους τομείς της εργασίας, της πολιτικής, της οικονομίας και άλλων παραγόντων της καθημερινότητας.
Από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα ρατσισμού αποτελούν οι πεποιθήσεις του Αδόλφου Χίτλερ, ο οποίος πίστευε ότι η ξανθή Άρεια φυλή (άνθρωποι που κατάγονται από τη φυλή των Αρείων) έχει δικαίωμα να κυριαρχεί στον πλανήτη, εις βάρος όλων των άλλων.
Σπουδαίοι αγωνιστές κατά του ρατσισμού, αναγνωρισμένοι παγκοσμίως, και μάλιστα χωρίς χρήση βίας, είναι οι βραβευμένοι με βραβείο Νόμπελ, Νέλσον Μαντέλα που αγωνίσθηκε κατά του Απαρτχάιντκαι ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ που αγωνίστηκε ενάντια των φυλετικών διακρίσεων στις ΗΠΑ.

πηγή:  http://el.wikipedia.org

Όταν γεννιέμαι, είμαι μαύρος
Όταν μεγαλώσω, είμαι μαύρος
Όταν κάθομαι στον ήλιο, είμαι μαύρος
Όταν φοβάμαι, είμαι μαύρος
Όταν αρρωσταίνω, είμαι μαύρος
Κι όταν πεθαίνω, ακόμα είμαι μαύρος
Κι εσύ λευκέ άνθρωπε
Όταν γεννιέσαι, είσαι ροζ
Όταν μεγαλώνεις, γίνεσαι λευκός
Όταν κάθεσαι στον ήλιο, γίνεσαι κόκκινος
Όταν κρυώνεις, γίνεσαι μπλε
Όταν φοβάσαι, γίνεσαι κίτρινος
Όταν αρρωσταίνεις, γίνεσαι πράσινος
Κι όταν πεθαίνεις, γίνεσαι γκρι
Και αποκαλείς εμένα έγχρωμο; 
Ποίημα που προτάθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη ως το καλύτερο ποίημα του 2006, γραμμένο από ένα παιδί από την Αφρική.

Τραγούδι: Κώστας Χατζής

Μετατροπή κλάσματος σε δεκαδικό αριθμό

Να συγκρίνω τα κλάσματα 1/2 και 2/5 με δύο τρόπους 
(τα μετατρέπω σε ομώνυμα - τα μετατρέπω σε δεκαδικούς, διαιρώντας τον αριθμητή με τον παρονομαστή)
1ος τρόπος: 1/2 = 5/10 και 2/5 = 4/10
2ος τρόπος: 1 : 2 = 0,5 και  2 : 5 = 0,4

Άρα 1/2 > 2/5

Να συγκρίνω τα κλάσματα 6/15 και 3/7 με δύο τρόπους 

(τα μετατρέπω σε ομώνυμα - τα μετατρέπω σε δεκαδικούς, διαιρώντας τον αριθμητή με τον παρονομαστή)

1ος τρόπος: 6/15 = 42/105 και 3/7 = 45/105

2ος τρόπος: 6 : 15 = 0,4 και  3 : 7 = 0,428...

Άρα 6/15 < 3/7
για το σπίτι
ΤΕ (β΄ τεύχος σελίδες 14, 15)

μαθηματικά

Αν με τα 3/8 μιας κανάτας γεμίζουμε 3 ίδια ποτήρια, με 1,5 κανάτα πόσα τέτοια ποτήρια γεμίζουμε;


Υπολογίζουμε:
8,3 : 10
36 : 100
0,2 : 100
9 : 100
45 : 1000

27. Η καθημερινή ζωή στην ύπαιθρο στα χρόνια των Ισαύρων και των Μακεδόνων

Μεγάλο μέρος των Βυζαντινών ζούσε στην ύπαιθρο. Κατοικούσαν σε κωμοπόλεις και χωριά αλλά και σε οικισμούς και σε αγροικίες χτισμένες γύρω από αυτά. 

Τα πιο πολλά χωριά ήταν χτισμένα στις πλαγιές λόφων πλάι σε πηγές, που ήταν και πηγή ζωής για τους κατοίκους τους. Στο κέντρο του χωριού ήταν η πλατεία και η μεγάλη εκκλησία. Εκεί τη μέρα της γιορτής του προστάτη Αγίου γινόταν τοπικό πανηγύρι.
Παρόμοιες γιορτές και πανηγύρια γίνονταν και στα ξωκλήσια των χωριών και ιδιαίτερα σ’ αυτά που γιόρταζαν την άνοιξη ή το καλοκαίρι.

Βυζαντινό πανηγύρι σε ξωκλήσι

Τα σπίτια της υπαίθρου ήταν ανάλογα με την οικονομική κατάσταση των ιδιοκτητών. Οι μικροκαλλιεργητές έμεναν σε ισόγειες στενόχωρες κατοικίες με χαμηλές πόρτες και μικρά παράθυρα. Οι Δυνατοί ζούσαν σε διώροφα σπίτια σκεπασμένα με κεραμίδια, με εξωτερική σκάλα και εξώστες, για θέα και αναψυχή. Στα «κατώγια» των σπιτιών και στον ασφαλισμένο περίβολό τους υπήρχαν κελάρια, πατητήρια και αποθήκες για τους καρπούς και τα τρόφιμα. Πλούσιοι και φτωχοί φρόντιζαν να μη λείπουν από το σπίτι τα απαραίτητα για τη διατροφή της οικογένειάς τους είδη. Το σιτάρι, το κρασί και το λάδι της χρονιάς ήταν στην πρώτη φροντίδα τους. 

Χώρο ανάπαυσης και προσωπικό καταφύγιο των Βυζαντινών αποτελούσε η οικία, η ιδιωτική δηλαδή κατοικία τους. Η ενσωμάτωσή της σε ένα αστικό ή αγροτικό οικιστικό σύνολο προσδιόριζε τον τύπο της, ενώ επιπλέον αντανακλούσε την κοινωνική θέση και δράση των Βυζαντινών. Ανασκαφές που έφεραν στο φως αστικές βυζαντινές κατοικίες, οι οποίες χρονολογούνται από τις αρχές του 11ου αιώνα και εξής, αλλά και γραπτές πηγές της περιόδου παρουσιάζουν διάφορους τύπους σπιτιών. Όπως και στην προηγούμενη περίοδο της Μέσης Βυζαντινής εποχής (610-867), το ισόγειο των σπιτιών χρησίμευε συνήθως ως αποθηκευτικός χώρος ή για να στεγάσει διάφορα εργαστήρια, ενώ στον πάνω όροφο βρισκόταν η κυρίως κατοικία. Πολλές φορές, οι αστικές κατοικίες ήταν κατασκευασμένες έτσι ώστε να μπορούν να στεγάζουν συγγενικές οικογένειες, χωρίς να τις υποχρεώνουν να μοιράζονται τον ίδιο χώρο, με την ενσωμάτωση πολλών σπιτιών σε μια κοινή αυλή, προς την οποία έβλεπε το καθένα έχοντας τη δική του είσοδο. Επρόκειτο, σε γενικές γραμμές, για φτηνές κατασκευές χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο. 
'Άνθρωποι με μέτριες οικονομικές δυνατότητες συχνά νοίκιαζαν την κατοικία τους. Αντίθετα, οι αριστοκράτες, ανάλογα με την οικογενειακή περιουσία τους, διέθεταν σπίτια με εσωτερικές αυλές, διαδρόμους, μεγάλα σαλόνια, μικρότερα δωμάτια και λουτρά. Παρόμοιας πολυτέλειας ήταν τα αρχοντικά των πλούσιων γαιοκτημόνων της βυζαντινής υπαίθρου, που περιβάλλονταν από κήπους και πολλές φορές από αμυντικά τείχη. Από την άλλη πλευρά, τα απλά σπίτια των βυζαντινών χωριών ήταν φτωχικά, κατασκευασμένα από ξύλο, άψητα τούβλα ή ακόμη από καλάμια. Συνήθως ήταν ορθογώνια, με μικρά δωμάτια, χωματένιο δάπεδο και ξύλινη στέγη.

http://www.fhw.gr/chronos/09/gr/k/867/main/k8d.html 

                                               

Αναπαράσταση βυζαντινού σπιτιού, 13ος αι., Πέργαμος

Οι γυναίκες είχαν την επιμέλεια του σπιτιού, των παιδιών, των τροφίμων και των φαγητών. Στις γεωργικές εργασίες έπαιρναν συνήθως μέρος μόνο στις περιόδους συγκομιδής των καρπών.
Πολλές όμως εργάζονταν στο σπίτι υφαίνοντας και κεντώντας και άλλες σε εργαστήρια και καταστήματα αρωμάτων και μεταξιού.
Κάθε χωριό είχε τη δική του περιφέρεια γης, που ανήκει στους κατοίκους του. Γύρω από τους οικισμούς υπήρχαν κήποι και περιβόλια με καρποφόρα δέντρα και πιο μακριά κτήματα φυτεμένα με αμπέλια, ελιές και χωράφια σπαρμένα με δημητριακά. Πολλές περιοχές της υπαίθρου ήταν φυτεμένες με μουριές, που με τα φύλλα τους έτρεφαν μεταξοσκώληκες. Σε κάθε χωριό ακόμη υπήρχε κοινόχρηστη περιοχή με δάση και βοσκοτόπια για την προμήθεια ξύλων και για τη βοσκή των ζώων. Η καλλιεργήσιμη γη ανήκε σε μικροκαλλιεργητές και η πιο πολλή σε μεγαλοϊδιοκτήτες ή «Δυνατούς», καθώς τους έλεγαν.

Στους Βυζαντινούς άρεσε ιδιαίτερα το ψάρεμα

Αυτές οι φράσεις έχουν ρίζες βυζαντινές
«Πάμε να τσιμπήσουμε κάτι»
Οι Βυζαντινοί, όπως και οι αρχαίοι, έτρωγαν τις στερεές τροφές με τα χέρια. Όταν έτρωγαν κρέας έπιαναν και τσιμπούσαν τη μερίδα τους με τα δάχτυλα. Από τη συνή-θεια αυτή των Βυζαντινών έχει μείνει η φράση, που λέμε ως σήμερα στους καλεσμένους μας: Πάμε να τσιμπήσουμε κάτι (δηλαδή να φάμε).
«Αυτό μοσχοβολάει»
Οι κάτοικοι της υπαίθρου και ιδιαίτερα οι γυναίκες μάζευαν και χρησιμοποιούσαν αρωματικά φυτά, βότανα και λουλούδια για τον καλλωπισμό τους, τη μαγειρική και την παρασκευή αρωμάτων. Πολλά απ’ αυτά τα πουλούσαν, και μάλιστα σε καλές τιμές. Πιο περιζήτητο από όλα αυτά για το άρωμά του ήταν ο μόσχος. Γι’ αυτό εξακολουθούμε να λέμε ακόμη: Αυτό μοσχοβολάει ή αυτό το μοσχοπούλησε.
«Αυτός είναι ξεφτέρι»
Πολλοί Βυζαντινοί στα κυνήγια τους, αντί για σκύλους, χρησιμοποιούσαν εκπαιδευμένα απ’ αυτούς γεράκια, τα ξεφτέρια όπως τα έλεγαν, για τη σύλληψη των θηραμάτων. Τα γυμνασμένα αυτά αρπακτικά ήταν περιζήτητα, επειδή δε λάθευαν στο κυνήγι τους. Γι’ αυτό και σήμερα λέμε ξεφτέρια αυτούς που αναζητούν και πετυχαίνουν το στόχο τους.

«Χάθηκε σαν το σκυλί στ’ αμπέλι»
Την εποχή που ωρίμαζαν τα σταφύλια, τακτικοί επισκέπτες των αμπελιών ήταν διάφορα ζώα όπως σκύλοι και αλεπούδες. Σ’ αυτά τα ζώα άρεσαν πολύ τα σταφύλια. Για ν’ αποφύγουν τις ζημιές οι αμπελουργοί έστηναν παγίδες, ώστε να τα πιάσουν, και κάποια έχαναν τη ζωή τους. Ο «Γεωργικός Νόμος» μάλιστα όριζε ότι: «εάν κάποιος στήσει παγίδα στην περίοδο καρποφορίας των αμπελιών και
πέσει σ’ αυτή σκύλος και πεθάνει, ο ιδιοκτήτης του αμπελιού δεν έχει καμιά ευθύνη και ο ιδιοκτήτης του σκύλου δεν πληρώνεται για τη ζημιά του ζώου του».

Φ. Κουκουλέ, Βυζαντινών βίος και πολιτισμός

Βυζαντινοί γεωργοί εισπράττουν τα ημερομίσθιά τους για την καλλιέργεια αμπελώνα. 

(Μικρογραφία από Ευαγγέλιο, Παρίσι, Εθνική Βιβλιοθήκη)

ερωτήσεις για την κατανόηση του μαθήματος

Πώς ήταν τα σπίτια των κατοίκων της υπαίθρου;

Ποιες ήταν οι ασχολίες των γυναικών της υπαίθρου;

Γιατί οι Βυζαντινοί προτιμούσαν να κτίζουν τα χωριά τους σε πλαγιές λόφων και πλάι σε πηγές; 

Επιτραπέζια παιχνίδια

Αν θέλετε να παίξετε ντάμα, κάντε κλικ στην παρακάτω εικόνα.

πηγή: Δημοτικό Σχολείο Παραλίμνης

γλώσσα

ΤΕ (σελίδες 16, 17 18 ασκήσεις 1, 2, 3 και 4)

Γρήγοροι πολλαπλασιασμοί και διαιρέσεις με το 10, 100, 1000

Για να πολλαπλασιάσω έναν δεκαδικό αριθμό με το 10, το 100 ή το 1000, μεταφέρω την υποδιαστολή μία, δύο ή τρεις θέσεις προς τα δεξιά.
Σε περίπτωση που τα δεκαδικά ψηφία δεν είναι αρκετά, τότε συμπληρώνω με μηδενικά.
0,75 · 10 = 7,5
0,75 · 100 = 75
0,75 · 1000 = 750
για το σπίτι
4,5 · 10
4,2 · 100
3,7 · 1000
2,15 · 10
2,78 · 100
3,49 · 1000
6,38 · 10
2,71 · 100
3,08 · 1000
0,7· 10
0,06 · 100
0,09 · 1000
0,5 · 100
0,8 · 1000
0,003 · 10
0,008 · 100
0,007 · 1000

26. Η ανάπτυξη των γραμμάτων και η μελέτη των αρχαίων Ελλήνων κλασσικών

Μετά τη λήξη της εικονομαχίας και στα χρόνια της Μακεδονικής δυναστείας, που ακολούθησαν, το Βυζάντιο γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη στα γράμματα και τις τέχνες. Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Γ΄ και ο θείος του καίσαρας Βάρδας ίδρυσαν το πανεπιστήμιο της Μαγναύρας. 

Μιχαήλ Γ΄

Μικρογραφία από χειρόγραφο του 15ου αι.

πανεπιστήμιο της Μαγναύρας

Σ’ αυτό δίδαξαν ονομαστοί καθηγητές, όπως ο Λέων ο μαθηματικός, ο πατριάρχης Φώτιος, ο Ιωάννης Γραμματικός και ο φωτιστής των Σλάβων Κωνσταντίνος-Κύριλλος. Οι καθηγητές πληρώνονταν από το κράτος και «το έργο τους ήταν κάλλιστο και περιβόητο».

Φώτιος 

Όλα σχεδόν τα μαθήματα γίνονταν στην ελληνική γλώσσα και στην έδρα της φιλοσοφίας διδάσκονταν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς. Η φοίτηση όσων διακρίνονταν για την επιμέλειά τους ήταν δωρεάν. Από τους καθηγητές και τους απόφοιτους του Πανεπιστημίου το βυζαντινό κράτος και η εκκλησία έπαιρναν τους ανώτερους υπαλλήλους τους. 

Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Γ΄ ανάμεσα σε δασκάλους και φοιτητές του Πανεπιστημίου 

(Μικρογραφία, Ρώμη, Βατικανή Βιβλιοθήκη)

Την ίδια περίοδο λειτουργούσε στην Κωνσταντινούπολη και η Πατριαρχική Σχολή. Εκεί, όπως και στη Μαγναύρα, δίδαξαν μορφωμένοι κληρικοί και λαϊκοί. Μελέτησαν τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς και κατέγραψαν σε χειρόγραφα βιβλία και περγαμηνές ό,τι από τη αρχαία λογοτεχνία, τη φιλοσοφία και τις επιστήμες είχε διασωθεί. Στο έργο αυτό πρωτοστατούσαν ο πατριάρχης Φώτιος, ο επίσκοπος Καισαρείας Αρέθας και ο φιλόσοφος Μιχαήλ Ψελλός. Τα χειρόγραφα αυτά βιβλία, ζωγραφισμένα με θαυμάσιες μικρογραφίες, πλούτιζαν τις δημόσιες βιβλιοθήκες του κράτους και πωλούνταν στις ιδιωτικές. Από τα έσοδα των πωλήσεων αγόραζαν τα υλικά γραφής των βιβλίων.
Αλλά και οι ίδιοι οι αυτοκράτορες Λέων ΣΤ΄ ο σοφός και Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος έγραψαν πολλά βιβλία. Τα χρόνια αυτά «το παλάτι έμοιαζε με ακαδημία, όπου όλοι μελετούσαν». Η ανάπτυξη αυτή των γραμμάτων ωφέλησε και την τέχνη. Η μικρογραφία, η ελεφαντοτεχνία και η διακοσμητική λειτούργησαν παράλληλα προς την αγιογραφία, που επανήλθε μετά την αναστήλωση των εικόνων. Για όλα αυτά πολλοί ονομάζουν την περίοδο αυτή «χρυσή εποχή» του Βυζαντίου και άλλοι «μακεδονική αναγέννηση».

Βυζαντινή μικρογραφία του 11ου αιώνα, 

αναπαριστά νυχτερινό ψάρεμα με φανό (πυροφάνι)

Βυζαντινή μικρογραφία που απεικονίζει τη Μονή Στουδίου στην Προποντίδα

                             

                               

Bυζαντινό ελεφαντοστέινο πλακίδιο, 

10ος-11ος αι., 

από το λεγόμενο τρίπτυχο Harbaville. 

Παρίσι, Mουσείο του Λούβρου

                               

βυζαντινό κύπελλο

                                       

Η σκηνή της Σταύρωσης. 

Εικόνα από το μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά.

8ος αιώνας

«Εάν σήμερα μπορούμε να διαβάζουμε τον Πλάτωνα, τον Όμηρο και τον Ευριπίδη από το πρωτότυπό τους, το οφείλουμε πρώτιστα στους διακεκριμένους Έλληνες λόγιους, οι οποίοι το δέκατο αιώνα διέσωσαν πολλά κείμενα από την καταστροφή».

Διον. Α. Ζακυθηνός, Βυζαντινή Ιστορία

Λέων ο Μαθηματικός
Ο Άραβας χαλίφης της Βαγδάτης ήθελε να πάρει στην αυλή του το Λέοντα το Μαθηματικό, που ήταν διευθυντής του Πανεπιστημίου. Γι’ αυτό έστειλε στον αυτοκράτορα Θεόφιλο μεγάλη ποσότητα χρυσού και του υποσχέθηκε διαρκή ειρήνη. Ο Θεόφιλος όμως αρνήθηκε:
«Θα ήταν ανόητο για μας να διώξουμε από τη χώρα μας και να δώσουμε σε άλλους ένα καλό, για το οποίο το γένος μας τιμάται και θαυμάζεται από όλους», είπε.

Οι Βυζαντινοί απορρίπτουν τις προτάσεις του Άραβα Χαλίφη της Βαγδάτης.

«Στα μοναστικά κέντρα του Αγίου Όρους, της Ανατολής και της Πόλης ασκημένες ομάδες γραφέων μοναχών αντέγραψαν και διέσωσαν από τη φθορά και την καταστροφή χιλιάδες αρχαία ελληνικά συγγράμματα. Με τον τρόπο αυτό τα μοναστήρια πρωτοστάτησαν στη διάσωση της αρχαίας Ελληνικής κληρονομιάς».

Kurt Weitzmann, 

Βυζαντινή ιστορία

ερωτήσεις για την κατανόηση  του κειμένου 

• Ποια πανεπιστημιακά ιδρύματα λειτούργησαν στην Κωνσταντινούπολη τον 9ο και 10ο αιώνα; 
• Ποιοι άνθρωποι των γραμμάτων έζησαν την εποχή αυτή; 
• Ποιοι τομείς της τέχνης αναπτύχθηκαν παράλληλα με τα γράμματα την περίοδο αυτή;
• Είναι δικαιολογημένος ο τίτλος "μακεδονική αναγέννηση" που δίνουν ιστορικοί στην περίοδο αυτή;

Παραδοσιακά παιχνίδια

http://www.paidika.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=600&Itemid=224
για το σπίτι
ΒΜ (σελ.73 ασκήσεις 3 και 4 - σελ.74 άσκηση 5)

Προβλήματα και πράξεις

Αν τα 10 κιλά μιας ποσότητας κοστίζουν 21,60 ευρώ, πόσο κοστίζουν τα 2,5 κιλά της ίδιας ποσότητας; 


Αν τα 4/10 του κιλού μιας ποσότητας αξίζουν 9 ευρώ, πόσο κοστίζουν τα 2,5 κιλά της ίδιας ποσότητας;


(Τετράδιο Εργασιών β΄ τεύχος σελ. 39/δ)


Να λύσετε τις παρακάτω πράξεις:
3,5 + 2
4,36 + 0,814
3 - 2,34
27 - 3,8
0,37 · 0,24
7,68 · 4,8
3,95 : 5
21,35 : 7
3 : 8
9,75 : 25